از ششم به هفتم؛ آماده کردن فرزند برای دبیرستان

در پایهٔ هفتم چه چیزهایی عوض می‌شود؟

• معلم‌ها: به‌جای یک آموزگار، برای هر درس دبیر جداگانه‌ای هست؛ هر کدام شیوه و انتظار خودش را دارد.
• درس‌ها و کتاب‌ها: تعداد درس‌ها بیشتر می‌شود و برنامهٔ هفتگی پیچیده‌تر.
• مسئولیت: از نوجوان انتظار می‌رود خودش کیف، تکلیف و برنامه‌اش را مدیریت کند.
• دوستی‌ها: هم‌کلاسی‌ها از مدرسه‌های مختلف می‌آیند و گروه‌های دوستی تازه شکل می‌گیرد.
• خود نوجوان: این سال‌ها با تغییرهای بلوغ هم‌زمان است؛ حساسیت و نیاز به استقلال بیشتر می‌شود.

نگرانی‌های رایج بچه‌ها

پژوهش‌ها دربارهٔ گذر از دبستان به دبیرستان نشان می‌دهد نگرانی‌های بچه‌ها بیشتر دربارهٔ چیزهای روزمره است: پیدا کردن دوست، سخت‌تر شدن درس‌ها، حجم تکلیف، سخت‌گیری معلم‌ها و گم شدن در مدرسهٔ تازه. خبر خوب این است که برای بیشتر بچه‌ها این نگرانی‌ها در چند ماه اول کم می‌شود.

تابستان قبل از هفتم چه کنیم؟

• با هم از مدرسه بازدید کنید و اگر ممکن است با مدیر یا مشاور آشنا شوید.
• مسیر رفت‌وآمد را چند بار امتحان کنید، به‌خصوص اگر قرار است بدون شما برود.
• برنامهٔ خواب را از چند هفته قبل از مهر به ساعت مدرسه نزدیک کنید.
• مهارت‌های کوچک را تمرین کنید: بستن کیف، آماده کردن وسایل شب قبل، استفاده از یک دفتر برنامه‌ریزی.
• از نگرانی‌هایش بپرسید و به‌جای «نگران نباش»، با هم برای هر نگرانی یک راه عملی پیدا کنید.

ماه‌های اول سال

• جدول هفتگی درس‌ها را روی دیوار اتاقش بزنید تا کیف هر روز را خودش ببندد.
• هر روز چند دقیقه گفت‌وگو کنید؛ به‌جای «مدرسه چطور بود؟» بپرسید «امروز چه چیز جالبی دیدی؟» یا «کدام زنگ از همه سخت‌تر بود؟».
• با دبیران و مشاور در ارتباط باشید، نه فقط وقتی مشکلی پیش آمده.
• به دوستی‌های تازه فرصت دهید و اگر ممکن است، دیدار با هم‌کلاسی‌ها بیرون از مدرسه را آسان کنید.

چقدر کمک کنیم؟

در این سن، نوجوان باید کم‌کم مدیریت درس را خودش به دست بگیرد. یک مرور گستردهٔ پژوهشی دربارهٔ کمک والدین به تکلیف (پَتال، کوپر و رابینسون، ۲۰۰۸) نشان داد رابطهٔ «دخالت والدین در تکلیف» با پیشرفت درسی در دبستان و دبیرستان دورهٔ دوم مثبت، ولی در دورهٔ اول متوسطه منفی بوده است. این یک رابطهٔ آماری است، نه حکم قطعی؛ اما نشان می‌دهد کنترل بیش از حد در این سن ممکن است کمکی نکند.

به‌جای انجام دادن یا وارسی خط‌به‌خط تکلیف، کمک کنید برنامه بریزد، زمان و جای ثابتی برای درس داشته باشد و وقتی گیر کرد، بداند از چه کسی کمک بگیرد.

پرسش‌های رایج

راهنماهای دیگر

منابع

1. Evans, D., Borriello, G. A., & Field, A. P. (2018). A Review of the Academic and Psychological Impact of the Transition to Secondary Education. Frontiers in Psychology.
2. Patall, E. A., Cooper, H., & Robinson, J. C. (2008). Parent involvement in homework: A research synthesis. Review of Educational Research, 78(4), 1039–1101.