گوشی، تبلت و تلویزیون؛ چقدر برای کودک مناسب است؟
گوشی و تبلت بخشی از زندگی بچه‌هاست؛ هم برای درس و هم برای سرگرمی. پرسش اصلی این نیست که «بله یا نه»، بلکه این است که چقدر، چه چیزی و کجا.
توصیه‌ها بر اساس سن
| سن | توصیه |
|---|---|
| زیر ۱۸ ماه | جز تماس تصویری با خانواده، از صفحه‌نمایش استفاده نشود. |
| ۱۸ تا ۲۴ ماه | اگر استفاده می‌شود، فقط برنامه‌های باکیفیت و همراه با پدر و مادر. |
| ۲ تا ۵ سال | حداکثر یک ساعت در روز برنامهٔ باکیفیت، ترجیحاً همراه بزرگ‌ترها. سازمان جهانی بهداشت هم برای ۲ تا ۴ سال حداکثر یک ساعت را توصیه می‌کند؛ هرچه کمتر، بهتر. |
| ۶ سال به بالا | محدودیت ثابت و روشن برای مدت و نوع محتوا، طوری که جای خواب، بازی و فعالیت بدنی را نگیرد. |
برای کودکان دبستانی عدد ثابتی تعیین نشده است؛ مهم این است که صفحه‌نمایش جای خواب کافی، بازی بیرون از خانه، کتاب و وقت با خانواده را نگیرد.
یک برنامهٔ خانوادگی بنویسید
متخصصان کودک پیشنهاد می‌کنند هر خانواده یک «برنامهٔ رسانه‌ای خانواده» داشته باشد: قاعده‌هایی که با هم نوشته می‌شود و برای همه، از جمله پدر و مادر، معتبر است.
- زمان‌های بدون گوشی: سر سفرهٔ غذا، در ماشین، ساعت تکلیف.
- جاهای بدون گوشی: اتاق خواب، به‌خصوص شبها.
- نوع محتوا: چه بازی‌ها و برنامه‌هایی مجاز است و کدام نه.
- کار مدرسه جدا از سرگرمی: وقتی که برای درس و تکالیف مدرسه صرف می‌شود، با وقت بازی و سرگرمی یکی حساب نشود.
صفحه‌نمایش و خواب
نور و هیجان بازی‌ها و ویدیوها خواب را دیر می‌کند. توصیهٔ متخصصان کودک ساده است:
- یک ساعت قبل از خواب، صفحه‌نمایش خاموش.
- گوشی و تبلت شبها بیرون از اتاق خواب شارژ شود.
- عصرها برنامه‌های آرام را به بازی‌های پرهیجان ترجیح دهید.
اولین گوشی؛ چه وقت و چطور؟
سن مشخصی برای اولین گوشی وجود ندارد. به‌جای سن، این پرسش‌ها را از خودتان بپرسید:
- فرزندم واقعاً برای چه کاری گوشی لازم دارد؟ تماس با خانواده، کار مدرسه یا سرگرمی؟
- آیا قاعده‌های فعلی خانه دربارهٔ تبلت یا تلویزیون را رعایت می‌کند؟
- آیا می‌داند اگر پیام یا تصویر ناراحت‌کننده‌ای دید، باید به ما بگوید؟
اگر گوشی می‌خرید، با امکانات کنترل والدین شروع کنید، برنامه‌ها را با هم نصب کنید و قاعده‌ها را از روز اول روشن کنید.
الگوی بچه‌ها ما هستیم
بچه‌ها بیشتر از آنچه می‌شنوند، آنچه را می‌بینند تکرار می‌کنند. اگر سر سفره گوشی دست ماست، قاعدهٔ «سفرهٔ بدون گوشی» برای آن‌ها هم معنایی نخواهد داشت.
پرسش‌های رایج
کودک دبستانی روزی چند ساعت می‌تواند با گوشی یا تبلت باشد؟
برای ۶ سال به بالا عدد ثابتی توصیه نشده است. متخصصان کودک توصیه می‌کنند محدودیت ثابتی برای مدت و نوع محتوا بگذارید تا صفحه‌نمایش جای خواب، بازی و فعالیت بدنی را نگیرد.
چند ساعت قبل از خواب گوشی را کنار بگذاریم؟
دستکم یک ساعت قبل از خواب، و بهتر است گوشی و تبلت شبها بیرون از اتاق خواب باشد.
برای کودک زیر دو سال صفحه‌نمایش مجاز است؟
متخصصان کودک برای زیر ۱۸ ماه جز تماس تصویری با خانواده استفاده را توصیه نمی‌کنند و برای ۱۸ تا ۲۴ ماه فقط برنامهٔ باکیفیت همراه با والدین.
ستاره‌های معرفت ۱
دبستان و پیش‌دبستانی دخترانه در کرمان، بلوار شهید عباسپور؛ با ورزش، هنر و فعالیت‌های گروهی.
راهنماهای دیگر
منابع
- World Health Organization (2019). Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age.